Militaire precisie

Minutieuze voorbereidingen, alles tot in de puntjes verzorgd. Niets aan het toeval overlatend. Of juist een allesbepalende rol voor het lot, het toeval, hoe de wind waait of de zon staat. De afgelopen maanden bleek maar weer eens hoe uitersten in de rechtszaal boven komen drijven. Zoals de ex-militair uit Zwolle die in Deventer achterhaalde wie de nieuwe vriend van zijn ex is. Door met militaire precisie zijn slachtoffer te achtervolgen. De militair kreeg uiteindelijk een celstraf.

Ook bij de zogeheten ‘Roemeense methode’ voeren planning en coördinatie de boventoon. Balancerend op de motorkap op een op de snelweg rijdende wagen weten bandieten vrachtwagens leeg te roven. In Gelderland liep dat toch mis.

Ook fout ging het op een woonwagenkamp in Deventer. Een vrouw schoot ‘per ongeluk’ haar man dood met diens eigen pistool. Toch valt in deze zaak dan wel weer het gedegen onderzoek op. Zo is een 3d-reconstructie gemaakt van de schietpartij in de woonwagen. En ook bij de zaak rond het landelijke bestuur van Satudarah valt te betwijfelen of van militaire precisie sprake is. Het bestuur werd opgepakt, vrijgelaten en toch weer vastgezet. En dat in een zaak waar voor het Openbaar Ministerie veel op het spel staat. Eind maart kwamen ze na een lange zittingsdag toch weer vrij.

Rituelen

Met een rituele inwijding welkom geheten worden in een groep: een ontgroening verbroedert, zo is het idee. Als je het eindfeest meemaakt, ‘kijk je er met plezier op terug’. Dat laatste zei de voormalig voorzitter van de Commissie Overdracht Corpskennis van studentenvereniging Vindicat in Groningen. Binnen de wereld van studentenverenigingen zijn ontgroeningen meer regel dan uitzondering. Ook binnen onze krijgsmacht komen ze voor. Deze rituelen onttrekken zich veelal aan het zicht van de maatschappij. Pas als de strafrechter zich er over buigt, blijkt dat niet iedereen er met plezier op terugkijkt.

In augustus zat ik voor onder meer dagblad de Stentor in de militaire kamer in Arnhem bij de zaak rond een uit de hand gelopen ontgroening in de kazerne van Havelte. Het is gewoon om ‘kuikens’ op het exercitieplein te verrassen met emmers vol koud water. In wintertijd levert dat een ontbering op, maar op een zomerse dag is het eerder heerlijk verfrissend te noemen. Omdat het juist niet plezierig hoort te zijn, dachten enkele militairen dat het een goed idee was aan enkele emmers water chloor toe te voegen. Het leidde tot verbrandingen op het lichaam en ademhalingsproblemen bij enkele van deze ‘groentjes’. Wie die chloor toevoegde, werd in Arnhem niet duidelijk. Wel dat het drietal dat terecht stond, daar niet voor verantwoordelijk gehouden kon worden.

In Groningen liep het nog meer uit de hand. In een donkere slechts met enkele kaarsen verlichte kelder onder het sociëteitsgebouw aan de Grote Markt stonden daar de feuten tegen een muur toen het de beurt was voor het slachtoffer om verhoord te worden. De leden moesten vragen over het corps beantwoorden. Bij een fout antwoord werd hun benen onder hun lichaam getrapt. Bij feut Rogier ging de verdachte verder. Die moest op de betonnen vloer liggen waarna de verdachte zijn voet op diens hoofd zette. Naar eigen zeggen drukte hij niet door, het slachtoffer is een andere mening toegedaan. De rechtbank kwam tot de conclusie dat Rogier een breuk in zijn schedel opliep. De verdachte kreeg een werkstraf opgelegd. Ik sprak advocaat Tjalling van der Goot voor het ANP na het vonnis en hij meent dat de rechtbank in haar vonnis te ver gaat. ‘Het op iemands hoofd staan is uiteraard verkeerd, maar een vorm van geweld is ook water over iemand heen gooien. Als je voor een ontgroening gaat, dan kies je voor dat soort rituelen.’ Voor zover ik weet had men binnen de krijgsmacht nooit moeite met het ontgroenen met emmers water. Wordt vervolgd dus.

Op de zender

‘Kun je meteen na afloop van de zaak live op de zender?’ Ik doe het niet vaak, maar de afgelopen weken voorzag ik tot twee keer toe een strafzaak van commentaar op de radio. De eerste ging over een zaak tegen een doorgedraaide aardappelboer uit de provincie Groningen (vanaf 4 minuut 35) en de ander ging over een fraudezaak in Drenthe (vanaf 7 minuut 20).

Het is bij die radio-uitzendingen vaak een kwestie van timing. Beide keren kwam de zaak vlak na de nieuwsuitzending aan bod en beide keren lukte dat net. Timing speelde ook een grote rol in de zaak rond het treinongeluk bij Dalfsen. De verdachte kwam slechts 1,5 minuut te kort tijdens het oversteken met zijn rupsvoertuig.

In het geval van het treinongeluk was er geen twijfel over de dood van de machinist. Die is er wel rond de dood van een gedetineerde in de cel in de Zwolse gevangenis in augustus dit jaar. De nabestaanden bleven met vraagtekens achter, schreef ik in dit langere verhaal.

Vaak is ook de aanloop naar de inhoudelijke behandeling van een strafzaak interessant. Dat is zeker het geval in de zaak rond ‘het schandaal’ van deze zomer, de fipronil-affaire. Een keer of vier schreef ik na een raadkamer dat de verdachten vast bleven zitten, maar op 11 oktober kwamen ze dan eindelijk op vrije voeten. Wanneer de zaak dient, is nog niet bekend.

Zittingen bij de Accountantskamer zijn niet vaak interessant voor veel andere media. Mijn collega Petra van Walraven of ik zit er vaak als enige vertegenwoordiger van de pers, maar in oktober was dat bij de zaak tegen de accountant van FC Twente zeker niet het geval. Begin volgend jaar kopt de tuchtrechter het vonnis binnen.